Wie als advocaat-stagiair start met de Beroepsopleiding Advocaten, kreeg jarenlang te maken met de basistest beroepsopleiding. Deze test was verplicht voor alle stagiairs en moest aantonen dat zij over voldoende actuele juridische kennis beschikken. Inmiddels heeft de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) besloten de basistest af te schaffen, maar voor een grote groep stagiairs is de test nog steeds relevant.
Wat is de basistest beroepsopleiding?
De basistest is een toets die onderdeel uitmaakte van de toelating tot de Beroepsopleiding Advocaten. De test was bedoeld om te controleren of een advocaat-stagiair beschikt over actuele en voldoende basiskennis van het recht. Hierbij gaat het specifiek om drie rechtsgebieden: privaatrecht, bestuursrecht en strafrecht.
Het idee achter de test was eenvoudig. De Beroepsopleiding Advocaten is een vervolg op een universitaire rechtenstudie. Maar tussen de studie en de start van de opleiding zit soms tijd. De basistest zorgde ervoor dat iedereen met hetzelfde niveau begon. Zo hoefde de opleiding deze basisstof niet opnieuw te behandelen en kon er meteen op een hoger niveau worden gewerkt.
Voor wie was de basistest verplicht?
Niet iedereen hoeft de basistest nog af te leggen. De NOvA heeft duidelijke regels vastgesteld over wie wel en wie niet verplicht is.
- Advocaat-stagiairs die vóór september 2026 zijn gestart met de Beroepsopleiding Advocaten, zijn verplicht de basistest te maken.
- Stagiairs die ná september 2026 starten, hoeven de test niet meer te doen. De basistest vervalt per 1 juli 2026.
- Voor stagiairs die nog verplicht zijn de test te doen, geldt dat zij dit vóór 31 oktober 2026 moeten hebben gedaan.
Val je in de eerste groep en heb je de test nog niet gedaan? Dan is het verstandig dit snel te regelen, zodat je de deadline van 31 oktober 2026 niet mist.
Welke stof komt er in de test aan bod?
De basistest richt zich op drie rechtsgebieden die centraal staan in de Nederlandse rechtspraktijk.
- Privaatrecht: dit is het burgerlijk recht, met onderwerpen zoals overeenkomsten, aansprakelijkheid en eigendom.
- Bestuursrecht: de regels die gelden voor de verhouding tussen overheid en burgers, inclusief bezwaar en beroep.
- Strafrecht: de regels rondom misdrijven, straffen en het strafproces.
De test toetst niet alleen of je de stof ooit hebt geleerd, maar ook of je kennis actueel is. Wetgeving verandert, en een advocaat moet werken met de regels die nu gelden.
Waarom schrapt de NOvA de basistest?
In december 2025 maakte de NOvA bekend dat de basistest wordt afgeschaft. De exacte redenen die de NOvA daarvoor heeft gegeven zijn niet volledig openbaar gemaakt in de beschikbare bronnen, maar de beslissing past in een bredere herbezinning op de opzet van de Beroepsopleiding Advocaten. De opleiding is voortdurend in ontwikkeling en wordt regelmatig aangepast aan de wensen van de beroepsgroep en de praktijk.
Voor stagiairs die na september 2026 beginnen, verandert er dus het nodige. De drempel van de basistest verdwijnt, maar dat betekent niet dat de lat lager ligt. De opleiding zelf blijft een stevige voorbereiding op het beroep van advocaat.
Hoe bereid je je voor op de basistest?
Ben je nog verplicht de basistest te maken? Dan is een goede voorbereiding belangrijk. Hieronder een overzicht van praktische stappen.
- Controleer eerst of je daadwerkelijk verplicht bent de test te doen, op basis van je startdatum bij de Beroepsopleiding Advocaten.
- Raadpleeg de website van de NOvA voor de meest actuele informatie over de testinhoud en de procedure.
- Herhaal de basisstof van privaatrecht, bestuursrecht en strafrecht, met speciale aandacht voor recente wetswijzigingen.
- Gebruik actuele studieboeken of juridische naslagwerken, zodat je werkt met de geldende wetgeving.
- Plan de test ruim voor de deadline van 31 oktober 2026, zodat je bij een tegenvallende uitslag eventueel nog een herkansing kunt doen.
Wat betekent dit voor jou als aankomend stagiair?
Start je na september 2026 met de Beroepsopleiding Advocaten? Dan hoef je geen rekening meer te houden met de basistest. De opleiding verandert op dit punt, maar de inhoudelijke eisen aan advocaten blijven hoog. Het is nog steeds verstandig om goed voorbereid te beginnen aan de opleiding en je juridische kennis actueel te houden.
Start je voor september 2026? Zorg dan dat je de basistest op tijd aflegt en houd de communicatie van de NOvA in de gaten. Deadlines in een juridische opleiding zijn zelden flexibel.
Veelgestelde vragen
Moet ik de basistest beroepsopleiding nog doen als ik binnenkort start?
Of je de basistest beroepsopleiding nog moet doen, hangt af van je startdatum. Advocaat-stagiairs die vóór september 2026 starten met de Beroepsopleiding Advocaten, zijn verplicht de test te maken. Wie na september 2026 begint, hoeft de test niet meer te doen, want de basistest vervalt per 1 juli 2026.
Wat is de deadline voor het afleggen van de basistest?
Stagiairs die nog verplicht zijn de basistest af te leggen, moeten dit doen vóór 31 oktober 2026. Na die datum is de mogelijkheid om de test te maken komen te vervallen.
Welke rechtsgebieden worden getoetst in de basistest?
De basistest toetst kennis op drie rechtsgebieden: privaatrecht, bestuursrecht en strafrecht. De nadruk ligt op actuele kennis, dus niet alleen wat je ooit hebt geleerd, maar ook hoe de wetgeving er nu uitziet.
Waarom bestaat de basistest en wat was het doel ervan?
De basistest bestond om te zorgen dat alle advocaat-stagiairs met een gelijkwaardig en actueel kennisniveau aan de Beroepsopleiding Advocaten beginnen. Zo kon de opleiding direct op een hoger niveau starten, zonder dat basisstof herhaald hoefde te worden.
Waar vind ik de meest actuele informatie over de basistest?
De meest actuele en officiële informatie over de basistest vind je op de website van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA), via advocatenorde.nl. Daar staan ook de exacte procedures en eventuele wijzigingen.