In Nederland betaal je niet over je hele inkomen hetzelfde percentage belasting. Hoeveel procent inkomstenbelasting je betaalt, hangt af van hoe hoog je inkomen is. De Belastingdienst werkt met schijven: hoe meer je verdient, hoe hoger het tarief over dat deel van je inkomen.
De twee belastingschijven voor werk en woning
Voor mensen die de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt, gelden twee schijven in box 1. Box 1 is de box waar je inkomen uit werk en je eigen woning onder valt. Dit zijn de tarieven die momenteel gelden:
- Schijf 1: tot en met € 38.883 betaal je 35,75%
- Schijf 2: van € 38.883 tot en met € 78.426 betaal je 37,56%
- Schijf 3: boven € 78.426 betaal je 49,50%
Over het gedeelte van je inkomen dat in een hogere schijf valt, betaal je meer. Over het gedeelte dat in de eerste schijf valt, betaal je altijd het lagere tarief. Je betaalt dus nooit 49,50% over je hele inkomen, alleen over het deel boven de grens van de hoogste schijf.
Wat zit er eigenlijk in dat percentage?
Het tarief van de eerste schijf bestaat uit twee delen. Een deel is puur inkomstenbelasting: 8,10%. Het andere deel, 27,65%, is de premie volksverzekeringen. Dat zijn verzekeringen zoals de AOW en de Wet langdurige zorg. Samen kom je op het gecombineerde tarief van 35,75% in de eerste schijf.
In de tweede en derde schijf betaal je geen premie volksverzekeringen meer. Daar bestaat het tarief alleen uit inkomstenbelasting. Dat is ook de reden dat het verschil tussen de schijven kleiner lijkt dan je misschien verwacht.
Hoe werkt het in de praktijk?
Stel: je verdient € 50.000 per jaar. Dan betaal je niet 37,56% over je hele inkomen. Je betaalt 35,75% over de eerste € 38.883. Over het resterende deel, van € 38.883 tot € 50.000, betaal je 37,56%. Zo werkt het trapsgewijs.
Dit systeem heet een progressief belastingstelsel. Het idee is dat mensen met een hoger inkomen meer bijdragen. Maar ook bij een hoger salaris geld het: alleen het gedeelte boven de grens wordt belast tegen een hoger tarief.
Box 2 en box 3: andere tarieven
Naast box 1 zijn er nog twee andere boxen in de inkomstenbelasting. Die gelden voor specifieke situaties.
Box 2 gaat over een aanmerkelijk belang in een vennootschap, zoals een BV. Dit is aan de orde als je 5% of meer van de aandelen bezit. Box 3 gaat over spaargeld en beleggingen. Voor spaargeld en beleggingen boven een bepaalde grens betaal je belasting over een fictief rendement. De tarieven voor box 2 en box 3 zijn anders dan die in box 1 en hangen af van je situatie.
Heffingskortingen verlagen je belasting
Wat je uiteindelijk betaalt, is vrijwel nooit precies het tarief uit de schijven. De Belastingdienst werkt met heffingskortingen. Dit zijn kortingen die je van de berekende belasting aftrekt. Bekende voorbeelden zijn de algemene heffingskorting en de arbeidskorting.
De algemene heffingskorting is voor iedereen die belasting betaalt. De arbeidskorting geldt als je werkt. Hoe hoog deze kortingen zijn, hangt af van je inkomen. Bij een lager inkomen zijn ze relatief hoger. Daardoor betalen mensen met een laag inkomen in de praktijk minder dan het officiële schijftarief.
Checklist: dit bepaalt hoeveel inkomstenbelasting jij betaalt
- Je bruto inkomen uit werk en woning (box 1)
- Welke belastingschijf van toepassing is op elk deel van je inkomen
- Of je de AOW-leeftijd al hebt bereikt (andere tarieven gelden)
- Welke heffingskortingen voor jou gelden
- Of je aftrekposten hebt, zoals hypotheekrente of alimentatie
- Of je inkomen in box 2 of box 3 valt
Wat als je de AOW-leeftijd hebt bereikt?
Voor mensen die de AOW-leeftijd hebben bereikt, gelden andere tarieven. Zij betalen geen AOW-premie meer. Daardoor is het gecombineerde tarief in de eerste schijf lager. De exacte tarieven voor AOW-gerechtigden kun je terugvinden op de website van de Belastingdienst.
Wil je weten wat je precies terugkrijgt of moet betalen? Dan kun je een proefberekening maken via Mijn Belastingdienst. Zo zie je in één oogopslag wat jouw situatie betekent voor je belastingaangifte.
Veelgestelde vragen
Betaal ik 49,50% over mijn hele inkomen als ik meer dan € 78.426 verdien?
Nee, je betaalt 49,50% alleen over het deel van je inkomen dat boven de € 78.426 uitkomt. Over de eerste € 38.883 betaal je 35,75% en over het deel daartussen 37,56%. Het hoge tarief geldt dus alleen voor het bovenste gedeelte.
Wat is het verschil tussen belasting betalen en premie volksverzekeringen?
In de eerste belastingschijf zit naast inkomstenbelasting ook een premie voor volksverzekeringen. Die premie, van 27,65%, dekt verzekeringen zoals de AOW en de Wet langdurige zorg. Samen met de inkomstenbelasting van 8,10% kom je op het tarief van 35,75% in de eerste schijf. In de hogere schijven betaal je geen premie volksverzekeringen meer.
Hoe kan ik minder inkomstenbelasting betalen?
Je kunt minder inkomstenbelasting betalen door gebruik te maken van aftrekposten en heffingskortingen. Denk aan hypotheekrente, studiekosten onder voorwaarden of lijfrentepremies. Heffingskortingen zoals de arbeidskorting en de algemene heffingskorting verlagen automatisch je belasting. Het loont om je aangifte zorgvuldig in te vullen.
Geldt het percentage inkomstenbelasting ook voor zelfstandigen?
Ja, zelfstandigen betalen ook inkomstenbelasting via de schijven van box 1, net als werknemers. Wel kunnen zelfstandigen extra aftrekposten hebben, zoals de zelfstandigenaftrek en de MKB-winstvrijstelling. Die verlagen het belastbaar inkomen, waardoor het effectieve tarief lager kan uitvallen dan het schijftarief.